مرتضى مطهرى

55

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

ابوسعيد دربارهء ضرورت عمل و آثار طاعت و معصيت سخن مىگفت . بوعلى اين رباعى را به عنوان اينكه ما تكيه بر رحمت حق داريم نه بر عمل خويشتن ، انشاء كرد : ماييم به عفو تو تولّا كرده * وز طاعت و معصيت تبرّا كرده آنجا كه عنايت تو باشد ، باشد * ناكرده چو كرده ، كرده چون ناكرده ابوسعيد فى الفور گفت : اى نيك نكرده و بديها كرده * وانگه به خلاص خود تمنّا كرده بر عفو مكن تكيه كه هرگز نبود * ناكرده چو كرده ، كرده چون ناكرده « 1 » اين رباعى نيز از ابوسعيد است : فردا كه زوال شش جهت خواهد بود * قدر تو به قدر معرفت خواهد بود در حسن صفت كوش كه در روز جزا * حشر تو به صورت صفت خواهد بود ابوسعيد در سال 440 هجرى درگذشته است . ج . ابوعلى دقّاق نيشابورى . جامع شريعت و طريقت به شمار مىرود . واعظ و مفسر قرآن بود . از بس در مناجاتها مىگريسته ، او را « شيخ نوحه‌گر » لقب داده‌اند . در سال 405 يا 412 درگذشته است . ه . ابوالحسن على بن عثمان هجويرى غزنوىصاحب كتاب كشف المحجوب كه از كتب مشهور اين فرقه است و اخيراً چاپ شده است . در سال 470 درگذشته است . و . خواجه عبداللَّه انصارى . عرب نژاد و از اولاد ابوايّوب انصارى صحابى بزرگوار معروف است . خواجه عبداللَّه يكى از معروفترين و متعبّدترين عرفاست . كلمات قصار و مناجاتها و همچنين رباعيات نغز و باحالى دارد . شهرتش بيشتر به واسطهء همانهاست . از كلمات اوست : در طفلى پستى ، در جوانى مستى ، در پيرى سستى ، پس كى خدا پرستى ؟ و هم از كلمات اوست : بدى را بدى كردن سگسارى است ، نيكى را نيكى كردن خرخارى است ، بدى را نيكى كردن كار خواجه عبداللَّه انصارى است . اين رباعى نيز از اوست : عيب است بزرگ بر كشيدن خود را * از جملهء خلق برگزيدن خود را

--> ( 1 ) نامهء دانشوران ، ذيل احوال بوعلى سينا